Bateria wraca z naprawy, przyjmuje ładowanie i ponownie napędza rower. Dla użytkownika to zwykle oznacza, że problem został rozwiązany. Działanie baterii nie jest jednak potwierdzeniem jej bezpieczeństwa. Australijski sąd koronera bada cztery pożary baterii litowo-jonowych, dwa zdarzenia śmiertelne i łącznie trzy zgony. W toku przesłuchań pojawił się wyraźny wątek nieautoryzowanych napraw, przebudowy pakietów i zmian wykonywanych na podstawie porad znalezionych w internecie.

Cztery pożary. Cztery różne historie

Postępowanie prowadzone przez zastępczynię stanowego koronera Kasey Pearce nie dotyczy jednego modelu baterii ani jednego sposobu użytkowania. Obejmuje cztery zdarzenia z lat 2023-2025 związane z urządzeniami mikromobilności. Dwa pożary były śmiertelne. Pierwsza relacja ABC z rozpoczęcia postępowania opisuje przebieg wszystkich czterech zdarzeń oraz informacje przedstawione sądowi.

Co sąd usłyszał o nieautoryzowanych naprawach

Andrew Low z jednostki dochodzeń i badań pożarowych Fire and Rescue NSW zeznał, że w zdarzeniach, które badał, często pojawiały się samodzielne naprawy, przebudowy pakietów i dodawanie ogniw. Części kupowano przez internet, a instrukcji szukano w filmach publikowanych na YouTube.

Low mówił o ośmiu pożarach baterii litowo-jonowych, przy których pracował. Według jego zeznań większość z nich była związana z nieautoryzowanymi naprawami albo dokładaniem elementów do istniejących pakietów. To ważne doświadczenie dochodzeniowe, ale nie jest statystyką opisującą wszystkie pożary baterii.

Sąd otrzymał również materiały z badań pokazujące, że podczas gwałtownego zdarzenia temperatura może w ciągu kilku minut osiągnąć około 900°C, a elementy ogniw mogą zostać wyrzucone na znaczną odległość. W postępowaniu wskazano nawet do 40 metrów. Nie oznacza to, że każdy pożar będzie miał taki przebieg. Pokazuje natomiast, dlaczego skutków błędu wewnątrz pakietu nie należy oceniać jak zwykłej awarii elektrycznej.

Bateria po naprawie może działać. To za mało

Pakiet baterii nie jest wyłącznie zestawem ogniw zamkniętym w obudowie. Bezpieczeństwo zależy również od połączeń elektrycznych, izolacji, czujników temperatury, systemu zarządzania baterią, zabezpieczeń mechanicznych oraz zgodności z ładowarką i urządzeniem.

Po naprawie można potwierdzić, że rower się uruchamia, a bateria przyjmuje i oddaje energię. Taki test nie odpowiada jednak na wszystkie pytania dotyczące bezpieczeństwa. Nie pokazuje, jak pakiet zachowa się podczas pełnego ładowania, przeciążenia, wzrostu temperatury, drgań, uderzenia albo po kolejnych cyklach pracy.

Amerykańska Consumer Product Safety Commission zaleca, aby nie używać pakietów przerobionych przez osoby bez odpowiednich kwalifikacji ani pakietów zbudowanych z ponownie wykorzystanych lub używanych ogniw. Brytyjskie wytyczne OPSS wskazują natomiast, że źle zaprojektowane, źle wykonane lub niekompatybilne komponenty oraz praca poza parametrami projektowymi zwiększają ryzyko ucieczki termicznej.

Co może zmienić naprawa lub przeróbka

Nie każda naprawa oznacza takie samo ryzyko

Wniosek z australijskiego postępowania nie powinien brzmieć: „każdej baterii po naprawie należy się bać”. Problemem jest naprawa, której zakresu, metody i wyniku nie da się zweryfikować. Profesjonalny serwis powinien wiedzieć, jakie elementy zastosował, na jakiej podstawie uznał je za zgodne i jakie sprawdzenia wykonał przed zwrotem baterii.

Sam napis „regenerowana” albo „po serwisie” niczego jeszcze nie wyjaśnia. Użytkownik potrzebuje informacji o zakresie ingerencji. Inne znaczenie ma wymiana zewnętrznego elementu bez otwierania pakietu, a inne przebudowa jego wnętrza, wymiana ogniw, zmiana konfiguracji lub naprawa po uszkodzeniu mechanicznym.

Co powinien sprawdzić pracodawca lub operator floty

To nie jest automatyczna lista wymagań prawnych obowiązujących w każdym polskim zakładzie. Jest to praktyczny punkt wyjścia do oceny ryzyka. Zakres zabezpieczeń powinien wynikać z rodzaju baterii, ich liczby i energii, sposobu użytkowania, warunków ładowania, historii uszkodzeń oraz możliwych skutków pożaru.

Co jest ustaleniem, a co dopiero przedmiotem postępowania

Według aktualnego harmonogramu przesłuchania dotyczące zdarzeń z bateriami litowo-jonowymi trwają od 31 sierpnia do 4 września 2026 roku. Dopiero po zakończeniu postępowania koroner może przedstawić ustalenia i rekomendacje. Dlatego nie należy dziś przypisywać jednej przyczyny wszystkim czterem pożarom ani traktować każdego przytoczonego zeznania jak rozstrzygnięcia sądu.